Iniekcje dostawowe to jedna z metod leczenia dolegliwości stawów, o którą pacjenci pytają w gabinecie w Ostrowie Wielkopolskim szczególnie często. Wokół tego tematu narosło sporo nieporozumień, dlatego poniżej wyjaśniam, jakie preparaty się stosuje, czym się różnią i w jakich sytuacjach są rozważane.
Rodzaje stosowanych preparatów
Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy jest naturalnym składnikiem płynu stawowego. W chorobie zwyrodnieniowej jego ilość i jakość ulegają zmianie, a podanie dostawowe ma na celu poprawę właściwości poślizgowych i amortyzacyjnych w stawie. Preparaty różnią się gęstością i liczbą wymaganych podań — od jednorazowego wstrzyknięcia po serię kilku iniekcji w odstępach tygodniowych.
Osocze bogatopłytkowe (PRP)
PRP przygotowuje się z krwi pacjenta pobranej bezpośrednio przed zabiegiem. Po odwirowaniu uzyskuje się frakcję o zwiększonym stężeniu płytek krwi, którą podaje się do stawu lub w okolicę zmienionego ścięgna. Ponieważ materiał pochodzi od samego pacjenta, ryzyko reakcji na obcy preparat nie występuje.
Preparaty sterydowe
Glikokortykosteryd działa przeciwzapalnie i w części przypadków szybko zmniejsza dolegliwości. W swojej praktyce traktuję go jednak jako rozwiązanie alternatywne — w pierwszej kolejności rozważam kwas hialuronowy i osocze bogatopłytkowe, a steryd rezerwuję dla wybranych sytuacji klinicznych, przy zachowaniu odstępów między podaniami.
W jakich sytuacjach rozważa się iniekcję
- choroba zwyrodnieniowa kolana lub biodra w stopniu, w którym leczenie doustne i rehabilitacja przestały wystarczać,
- utrzymujące się dolegliwości barku, na przykład w przebiegu zmian w obrębie stożka rotatorów,
- tendinopatie i entezopatie — łokieć tenisisty, tendinopatia więzadła rzepki, zmiany w obrębie ścięgna Achillesa,
- okres oczekiwania na leczenie operacyjne, gdy celem jest utrzymanie sprawności.
Iniekcja nie zastępuje rehabilitacji ani modyfikacji obciążeń. Najlepsze warunki do uzyskania poprawy powstają wtedy, gdy podanie preparatu łączy się z pracą nad siłą mięśni i techniką ruchu. Efekt jest indywidualny i zależy od zaawansowania zmian, wieku, masy ciała i aktywności — nie da się go z góry zagwarantować.
Przeciwwskazania i ostrożność
Iniekcji nie wykonuje się przy aktywnym zakażeniu skóry w miejscu wkłucia ani przy podejrzeniu zapalenia stawu o podłożu infekcyjnym. Ostrożności wymagają zaburzenia krzepnięcia, leczenie przeciwkrzepliwe oraz niewyrównana cukrzyca — szczególnie przy preparatach sterydowych. Każdorazowo omawiamy przyjmowane leki i choroby współistniejące przed zabiegiem.
Jak wygląda zabieg
Podanie wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych. Po dezynfekcji skóry preparat podaje się do stawu, w części przypadków pod kontrolą USG, co zwiększa precyzję wkłucia w trudniejszych anatomicznie okolicach. Samo podanie trwa kilka minut. Po zabiegu zaleca się zwykle ograniczenie intensywnego wysiłku na kilka dni — szczegółowe zalecenia przekazuję na miejscu, ponieważ różnią się w zależności od preparatu i stawu.
Przejściowe nasilenie dolegliwości w pierwszej dobie po podaniu, zwłaszcza po PRP, jest zjawiskiem opisywanym i zwykle ustępuje samoistnie. Objawy, które wymagają kontaktu z lekarzem, to narastający ból z zaczerwienieniem, obrzękiem i gorączką.
Konsultacja przed iniekcją
Decyzję o rodzaju preparatu podejmuję po badaniu i ocenie dokumentacji, nie na podstawie samego rozpoznania z opisu badania obrazowego. Dlatego iniekcję poprzedza konsultacja — czasem możliwa jest w trakcie tej samej wizyty, częściej planujemy ją na osobny termin.
Przyjmuję w Ostrowie Wielkopolskim w Ośrodku Leczenia Kompleksowego, ul. Wrocławska 81, 63-400 Ostrów Wielkopolski. Rejestracja: 62 737 42 50. Konsultacje prowadzę również w Krotoszynie i Jarocinie.
Komplet informacji o tej placówce — adres, dojazd, zakres konsultacji i najczęstsze pytania — zebrałem na stronie ortopeda Ostrów Wielkopolski.